Wojna domowa w Sri Lance

Sri Lanka

O konflikcie zbrojnym na Ukrainie czy Bliskim Wschodzie media piszą praktycznie codziennie. O wojnie domowej na Sri Lance nie było tak głośno, mimo że zakończyła się dopiero 6 lat temu. Poniższy wpis będzie o krwawej historii Sri Lanki. Historii, którą władze bardzo starają się ukryć. Nie będzie wesoło, ale obiecuję, że będzie bardzo ciekawie.

 

Geneza wojny na Sri Lance

Wojna domowa na Sri Lance rozpoczęła się w 1983 roku. Stronami konfliktu byli Syngalezi i Tamilowie. Po uzyskaniu niepodległości przez Cejlon krajem w większości rządzili Syngalezi, co bardzo nie podobało się Tamilom. W 1976 roku powstała organizacja Tamilijskie Tygrysy, która żądała utworzenia oddzielnego Państwa tamilskiego Ilamu w północnej części wyspy.

 

6850652349_c72df9f5a0_b

 

Udział Indii

Rząd Indii na początku popierał Tamilów. Pod koniec lipca 1987 roku, premier Indii i prezydent Sri Lanki podpisali układ pokojowy. Pakt zakładał ograniczoną autonomię na północnym wschodzie wyspy i oficjalny status języka tamilijskiego. Tygrysy odmówiły jednak złożenia broni. Indyjska armia próbowała siłą wymusić przystąpienie Tamilów do układu. Po krwawych starciach, żołnierze indyjscy wycofali się z konfliktu. Wskutek starć zginęło 1000 żołnierzy indyjskiej armii.

 

Druga i trzecia wojna Eelam

Tamilijskie tygrysy przejęły sporą część na północy kraju, co doprowadziło do wzrostu konfliktów ze społecznością muzułmańską, która zamieszkiwała wschodnią część wyspy. Między 1990 a 1992 rokiem w zamachach terrorystycznych z rąk tajmilijskich tygrysów zginęło ponad 260 muzułmanów. W 1993 roku w zamachu samobójczym zginął prezydent Sri Lanki Ranasinghe Premadasa.

W styczniu 1995 roku doszło do porozumienia między nowym rządem Sri Lanki a tygrysami. Zawieszenie broni nie trwało długo. 19 kwietnia tygrysy zerwały porozumienie i rozpoczęły działania zbrojne. Ten etap nazywamy trzecią wojną Eelam. Żołnierzom rządowym udało się w grudniu 1995 roku odzyskać kontrolę nad miastem Jeffna. Zamachy terrorystyczne doprowadziły do śmierci prawie 1500 ludzi.

 

5471076134_61e97466e9_o

 

 

Lata 2000 – 2005

W grudniu 2001 roku ogłoszono rozejm, a pod koniec lutego 2002 roku przy udziale Norwegii obie strony podpisały porozumienie o stałym rozejmie. We wrześniu rozpoczęto negocjacje pokojowe, a kilka dni wcześniej rząd zniósł zakaz działalności tygrysów. Zdawałoby się, że wszystko idzie w dobrym kierunku. Podczas negocjacji w Oslo pod koniec 2002 roku Tamilowie zrezygnowali ze swojego największego postulatu, czyli utworzenia niepodległego państwa. W zamian, mieli uzyskać autonomię w ramach struktury Sri Lanki. Tak jak w 1995 roku i tym razem porozumienie nie trwało długo. Tygrysy zerwały je w kwietniu 2003 roku. Powodem był m.in. brak działań ze strony rządu, które poprawiłyby byt ludności. W październiku Tajmilijskie Tygrysy po raz kolejny ogłosiły propozycję pokojową, w które domagali się powołania tzw. Przejściowej Władzy Samorządowej w 8 rejonach wyspy. Następstwem tej propozycji był kryzys w listopadzie 2003 roku. Ówczesny prezydent Sri Lanki zawiesił działania parlamentu i przejął rządzenie nad najważniejszymi ministerstwami.

 

Końcowa faza konfliktu

Po rozmowach pokojowych w Szwajcarii w lutym 2006 roku, wszystko szło w kierunku rozejmu. Niestety pod koniec kwietnia tygrysy wycofały się, ponieważ nie podobała im się decyzja, aby marynarka Sri Lanki towarzyszyła im w ich podróży. Pod koniec maja, Unia Europejska uznała organizację Tamilijskich Tygrysów za organizację terrorystyczną. Rok 2006 był również rokiem kolejnych samobójczych zamachów. Pod koniec kwietnia, kobieta żołnierz zdetonowała bombę na sobie w kwaterze głównej armii Sri Lanki w Kolombo. Armia Sri Lanki nie pozostała dłużna i ostrzelała pozycje rebeliantów. Rząd Sri Lanki również organizował zamachy powietrzne. W sierpniu lotnictwo Sri Lanki zbombardowało sierociniec. Zginęło w tym ataku ponad 60 dziewczynek. Rząd uznał, że dzieci te były szkolone na przyszłych terrorystów. Podczas końcowej fazy konfliktu problem dzieci-terrorystów czy cywilów, którzy byli mordowani albo byli siłą zaciągani do walki czy do pracy zainteresowały się zagraniczne media i organizacje.

Wojna trwała 26 lat, zakończyła się 19 maja 2009 roku. Aktualny prezydent Sri Lanki Mahinda Rajapaksa ogłosił zwycięstwo przez publiczne pokazanie ciała Velupillai Prabhakaran, który był politycznym przywódcą Tygrysów Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu.

W lipcu ONZ powołało zespół ekspertów, którzy mieli ustalić, czy doszło do pogwałcenia prawda międzynarodowego. Działania ONZ bardzo rozzłościły rząd Sri Lanki, który w lipcu zamknął biuro ONZ w Kolombo.

 

Finansowanie Tamilijskich Tygrysów

Organizacja Tamilijskich Tygrysów cały czas utrzymywała, że dochody czerpie jedynie z podatków ściąganych na kontrolowanych przez siebie obszarach i dobrowolnych składek. Jednak prawda jest trochę inna. Tygrysy posiadały swoją własną armię lotniczą, własną flotę łodzi oraz jednostkę tzw. czarnych tygrysów, czyli żołnierzy – samobójców. W ostatnich latach konfliktu doszło do wielu aresztowań Tamilów, którzy żyli poza Sri Lanką. Szacuje się, że tygrysy dysponowały budżetem 200-300 milionów dolarów rocznie.

 

Jeśli kogoś zainteresował temat, polecam przeczytać książkę Do dzis liczymy zabitych autorstwa Frances Harrison. Zdjęcia we wpisie pochodzą ze strony flickr.com.

Cyfrowy nomada. Od prawie 4 lat pracuje zdalnie, z czego ponad połowę tego czasu spędził w podróży. Prowadzi software house Code Apps. Programista PHP współpracujący z wieloma firmami. Miłośnik Azji i ostrego jedzenia.